|
Booklet-Text Maria Szymanowska, im Revolutionsjahr am 14. Dezember 1789 in Warschau geboren, gehört zu den Wegbereitern der Klaviermusik des um eine Generation jüngeren Frédéric Chopin (1810-1849). Heute, wo sich das musikgeschichtliche Interesse auf die Phasen zwischen den Großmeistern der Epochen richtet, gerät nach vielen Jahrzehnten des Vergessens auch eine komponierende Pianistin wie Maria Szymanowska, die als notwendige, vorbereitende Stufe des Chopinschen Klavier-uvres zu verstehen ist, in unser Blickfeld. Chopins Überhöhung der polnischen Nationaltänze in seinem Klavierwerk wird erst als Weiterentwicklung der von Marie Szymanowska geschaffenen kompositorischen Arbeiten besser begreifbar. Maria Agata Szymanowska (geb. Wolowska) galt zu Lebzeiten als ausgezeichnete Pianistin: Sie studierte zunächst in Warschau bei Antoni Lisowski (1798-1800) und Tomasz Gremm (1800/04). Ergänzende Anregungen sowohl als Pianistin wie als Komponistin erhielt sie von Franciszek Lessel, einem Haydn-Schüler, Johann Nepomuk Hummel und in Moskau bei John Field. Ihre Kompositionen und ihr Klavierspiel wurden später auch immer wieder mit diesen Namen in Verbindung gebracht. Seit 1810 (nach anderen Quellen seit 1815) bereiste Maria Szymanowska als erste polnische Berufspianistin Europa. Ihre Konzertreisen führten sie von ihrer polnischen Heimat nach Österreich (Wien), Deutschland (u.a. Leipzig, Berlin, Hamburg), Frankreich, England, Belgien, Holland, Italien und Rußland (St. Petersburg). Hier erhielt sie auch 1822 den Titel einer Ersten Hofpianistin des russischen Zarenhauses. Als Pianistin genoss sie allerhöchstes Ansehen: Ihr Spiel zeichnete sich nach Berichten der Zeitgenossen durch technische Meisterschaft, präzise Aufführung, große dynamische Spannweite und kantable Linienführung aus. Diese Qualitäten brachten sie mit den Größen der damaligen Zeit in Kontakt; bekannt wurde etwa ihr kurzes Liebesverhältnis mit Johann Wolfgang von Goethe : Goethe lernte sie auf einer seiner Badereisen in Karlsbad kennen und verehren. Das Gedicht "Aussöhnung", das mit dem bekannten Ausruf "Die Leidenschaft bringt Leiden" beginnt, schrieb Goethe für Maria Szymanowska. Maria Szymanowska komponierte mehrere Lieder und einige wenige kammermusikalische Werke. Die größte Bedeutung in ihrem insgesamt über einhundert Stücke umfassenden kompositorischen Schaffen kommt aber dem uvre für Klavier und hier wiederum den Klavierminiaturen zu. Die Klavierminiaturen weisen noch häufig eine "klassisch" anmutende Geradlinigkeit in der Diktion auf und belegen die Entwicklung der polnischen Tänze von schlichten, urtümlichen Volkstänzen hin zur nicht mehr tanzbaren Kunstmusik. Die Klangsprache Szymanowskas zeigt sich hier auf einer Vorstufe zur hohen Romantik der Klavierwerke Chopins. Die "Mazurkas, danses nationales de Pologne", die im Zentrum der vorliegenden Einspielung stehen, werden vom bedeutenden zwölfbändigen Musiklexikon Mendel-Reissmann (Bd. 10, 1882) zu ihren wichtigen Werken gezählt. Sie wurden erstmals 1826 von Breitkopf & Härtel in Leipzig gedruckt. Vier Jahre zuvor, 1822, waren bei einem Warschauer Verleger die "IV. Valses à trois mains" ediert worden - als Geburtstagsgeschenk für eine Gräfin, was vielleicht die besondere Besetzung erklärt. Seit 1828 wohnte Maria Szymanowska ständig in St. Petersburg, wo sie unterrichtete. Hier starb sie am 25. Juli 1831 im Alter von nicht einmal 42 Jahren. (© by Christoph Dohr/Verlag Dohr Köln) Maria Szymanowska is born in Warsaw in the revolutionary year on December 14th, 1789. She belongs to the generation of the precursors of the piano music by Frédéric Chopin (1810-1849). Today the history of music is focused on the phases between the great masters of the periods. Hence, after many years of oblivion, the pianist and composer Maria Szymanowska got our attention again. Her compositions must be perceived as the preamble for Chopin's pianowork. The sublimation of the Polish national dances in the pianowork of Chopin is best comprehended as the continuation of Maria Szymanowska's pianowork. Maria Agate Szymanowska (born Wolowska) has been considered during her life as an excellent pianist. She studied first in Warsaw with Antoni Lisowski (1798-1800) and with Tomasz Gremm (1800/04). Complementary stimuli were given by Franciszek Lessel, a pupil of Haydn, by Johann Nepomuk Hummel and by John Field in Moscow. Her compositions and her pianowork have been linked with those names. As from 1810 (other sources say 1815), Maria Szymanowska travelled as the first Polish professional pianist throughout Europe. She visited, aside Poland, Austria (Vienna), Germany (among other cities Leipzig, Berlin, Hamburg), France, England, Belgium, the Netherlands, Italy and Russia (St. Petersbourg). Here she got the title of first pianist at the Russian Court of the Czar. As a pianist, she enjoyed a very high esteem. According to the reports of the time, the distinguishing mark of her play was a technical mastery, the dynamic tensile force and the cantabile execution. Those qualities allowed her to be known by the greats of the time. It is known that she had a short love affair with Johann Wolfgang von Goethe. It is at the occasion of a journey at a spa that Goethe acquainted her. The poem "Aussöhnung" with the well-known exclamation "Die Leidenschaft bringt Leiden" has been dedicated to Maria Szymanowska. Maria Szymanowska has composed several songs and a few chamber music works. Foremost among the more than one hundred pieces is the work for the piano and in particular the miniatures. The "Mazurkas, danses nationales de Pologne" are considered as the pre-eminent work in the musical lexicon in twelve volumes by Mendel-Reismann (Vol. 10, 1882). Breitkopf & Härtel in Leipzig edited them for the first time in 1826. Four years earlier, in 1822, the "IV. Valses à trois mains" have been edited in Warsaw as an anniversary present for a countess, endowing a certain cachet. As from 1828, Maria Szymanowska lived without interruption in St. Petersbourg as a teacher. Here she died on July 25th, 1831 at the age of nearly 42 years. © Christoph Dohr (translation Lucas Dedier)
PAULE VAN PARYS obtained First Prices and a Higher Certificate for Piano at the Conservatoire Royal in Gent, Brussels and Antwerp. She was granted a scholarship by the French Government in Paris. She performed all-over Europe , Africa and North America. A great number of recordings were made for broadcasting and television. As a world first, she recorded the six Sonatas by Luigi Cherubini, the six Divertimenti by François Joseph de Trazegnies and the six Quartetti by Luigi Boccherini. Her major drive is the research on woman composers. Sifting the archives of the "Bibliothèque Nationale" in Paris, the British Museum, Il Instituto Musicale di Firenze, she discovered works of many forgotten woman composers, like Marianne Martinez, Belle van Zuylen, Anna Bon di Venezia, Elisabetta Gambarini. The material is used for her recordings of the Lessons by Elisabetta de Gambarini and the six sonatas by Anna Bon di Venezia. "Paule van Parys has a fine technique and plays beautifully..." (FANFARE) Vita Wilhelm Kemper Maria Szymanowska, geboren in Warschau in het revolutiejaar op 14 december 1789, behoort tot de wegbereiders voor de klaviermuziek van de een generatie jongere Frédéric Chopin (1810-1849). Heden ten dage, nu de interesse van de muziekgeschiedenis zich richt op de fasen tussen de grootmeesters der epochen, geraakt na vele tientallen jaren van vergetelheid ook een componerende pianiste als Maria Szymanowska, die als noodzakelijke, voorbereidende tussenstap van het klavier-uvre van Chopin te beschouwen is, opnieuw in ons gezichtsveld. Chopins sublimering van de Poolse nationale dansen in zijn pianowerk wordt pas als voortzetting van de door Maria Szymanowska gecreëerde compositorische werken beter begrijpbaar. Maria Agate Szymanowska (geb. Wolowska) werd tijdens haar leven als een uitstekende pianiste beschouwd: zij studeerde eerst in Warschau bij Antoni Lisowski (1798-1800) en Tomasz Gremm (1800/04). Aanvullende stimulansen zowel als pianiste als voor componiste bekwam ze van Franciszek Lessel, een leerling van Haydn, van Johann Nepomuk Hummel en in Moskou bij John Field. Haar composities en haar klavierwerk werden later ook telkens weer met deze namen in verband gebracht. Sinds 1810 (volgens andere bronnen sinds 1815) reisde Maria Szymanowska als eerste Poolse beroepspianiste doorheen Europa. Haar concertreizen brachten haar van haar Poolse vaderland naar Oostenrijk (Wenen), Duitsland (o.a. Leipzig, Berlijn, Hamburg), Frankrijk, Engeland, België, Nederland, Italië en Rusland (St. Petersburg). Hier bekwam zij ook de titel van Eerste Hofpianiste van het Russische Tsarenhuis. Als pianiste genoot zij een extreem hoog aanzien: haar spel onderscheidde zich volgens berichten van tijdgenoten door technisch meesterschap, grote, dynamische spankracht en cantabile uitvoering. Deze kwaliteiten brachten haar met de groten van die tijd in contact; bekend werd onder meer haar korte liefdesverhouding met Johann Wolfgang von Goethe: Goethe leerde haar op één van zijn kuuroordreizen kennen en vereren. Het gedicht Aussöhnung", dat met de bekende uitroep Die Leidenschaft bringt Leiden" begint, schreef Goethe voor Maria Szymanowska. Maria Szymanowska componeerde meerdere liederen en heel enkele kamermuziekwerken. De grootste betekenis in haar alles bij mekaar meer dan honderd stukken omvattende compositorisch werk moet zeker aan haar uvre voor piano en hier dan aan de klavierminiaturen worden toegekend. De klavierminiaturen vertonen nog dikwijls een "klassiek" aandoende rechtlijnigheid in de dictie en wijzen op de ontwikkeling van de Poolse dansen van eenvoudige, oorspronkelijke volksdansen tot niet meer dansbare kunstmuziek. De klanktaal van Szmymanowska toont zich hier in een voorstadium tot de hoge romantiek van de klavierwerken van Chopin. De "Mazurkas, danses nationales de Pologne", die in het centrum staan van de hier aangeboden opname, worden door het belangrijke twaalfdelige muzieklexicon Mendel-Reismann (Vol. 10, 1882) tot haar voornaamste werken gerekend. Zij werden voor het eerst in 1826 door Breitkopf & Härtel in Leipzig gedrukt. Vier jaar voordien, in 1822, waren bij een uitgever uit Warschau de "IV. Valses à trois mains" uitgegeven geworden &endash; als verjaardagsgeschenk voor een gravin, wat de bijzondere betekenis ervan misschien verklaart. Sinds 1828 woonde Maria Szymanowska ononderbroken in St. Petersburg, waar zij onderricht gaf. Hier stierf ze op 25 juli 1831, aan een leeftijd van nog niet eens 42 jaar. © Christoph Dohr (vertaling Jef Van Parijs) PAULE VAN PARYS behaalde talrijke Eerste Prijzen en een Hoger Diploma Piano aan de Koninklijke Conservatoria van Gent, Brussel en Antwerpen. Zij bekwaamde zich verder te Parijs. Paule van Parys gaf in geheel Europa concerten, evenals in Afrika, Canada en de VS. Talrijke opnames werden gemaakt voor radio en TV. Haar "levenswerk" is wellicht haar doorgedreven onderzoek naar vrouwelijke musici: Daarvoor duikt ze in de archieven in Parijs, het British Museum, Firenze ... Hierdoor heeft ze een groot aantal vrouwelijke componisten uit de vergetelheid gehaald, zoals Marianne Martinez, Belle van Zuylen, Anna Bon di Venezia, Elisabetta Gambarini. Haar laatste twee CD's, en dit in wereldpremière, zijn dan ook aan deze laatste twee gewijd. Haar vorige CD's, eveneens in wereldpremière, bevatten werk van de Antwerpse François Joseph de Trazegnies, van Luigi Cherubini, Luigi Boccherini en André E. M. Grétry. "...een fijnvrouwelijke aanslag, een heldere interpretatie, een boeiende persoonlijkheid..." (DE STANDAARD) Vita Wilhelm Kemper Maria Szymanowska est née à Varsovie dans l'année révolutionnaire le 14 Décembre 1789. Elle appartient à la génération des précurseurs de la musique de piano de Frédéric Chopin (1810-1849). Aujourd'hui, le centre d'intérêt de l'histoire de la musique est ciblé sur les phases entre les grands maîtres des époques. Ainsi, après plusieurs dizaines d'années d'oubli, la figure d'une pianiste et compositrice telle Maria Szymanowska apparaît dans notre champ de vision. Elle doit être considérée comme le tremplin nécessaire et préparatoire à l'uvre pianistique de Chopin. La sublimation des danses nationales polonaises par Chopin dans ses oeuvres de piano ne peut être comprise que comme une continuation des uvres composées par Maria Szymanowska. Maria Agate Szymanowska (née Wolowska) était considérée durant sa vie comme une superbe pianiste. Elle étudia d'abord à Varsovie près de Antoni Lisowski (1798-1800) et de Tomasz Gremm (1800/04). Elle reçut des stimulants complémentaires en tant que pianiste et en tant que compositrice, de Franciszek Lessel, un élève de Haydn, de Johann Nepomuk Hummel et à Moscou de John Field. Ses compositions et son uvre pianistique furent mises plus tard en rapport avec ces noms. A partir de 1810 (selon d'autres sources à partir de 1815), Maria Szymanowska fut la première pianiste polonaise professionnelle à voyager à travers l'Europe. Ses tournées l'ammenèrent depuis sa patrie polonaise vers l'Autriche (Vienne), l'Allemagne (e.a. Leipzig, Berlin, Hambourg), la France, l'Angleterre, la Belgique, la Hollande, l'Italie et la Russie (St. Petersbourg). Ici elle obtint le titre de première pianiste de la Cour du Tsar russe. En tant que pianiste elle jouissait d'une très haute estime. Son jeu se distingua , selon les critiques de l'époque, par une maîtrise technique, une grande tension dynamique et un cantabile exquis. Ces qualités l'ont mise en contact avec les grands du monde. Entre autre, sa courte relation amoureuse avec Johann Wolfgang von Goethe était connue. Goethe fit sa connaissance lors d'un séjour dans un établissement de cure et il la vénéra. Le poème "Aussöhnung" qui commence avec l'exclamation célèbre "Die Leidenschaft bringt Leiden" a été dédié à Maria Szymanowska. Maria Szymanowska composa plusieurs lieder et quelques oeuvre de musique de chambre. Prééminent parmis ses plus de cent pièces est son uvre pour le piano et spécialement les miniatures pour piano. Les "Mazurkas, danses nationales de Pologne" sont considérées comme son uvre principale dans le lexique musical en douze tomes de Mendel-Reismann (tome 10, 1882). Elles furent éditées pour la première fois en 1826 par la Maison Breitkopf & Härtel à Leipzig. Quatre ans auparavant , en 1822, les "IV. Valses à trois mains" avaient été éditées à Varsovie en tant que cadeau d'anniversaire pour une comtesse, ce qui leur donne un cachet particulier. A partir de 1828, Maria Szymanowska habita sans interruption à St. Petersbourg où elle enseigna. C'est ici qu'elle mourut le 25 Juillet 1831 à l'âge de moins de 42 ans. © Christoph Dohr (traduction Lucas Dedier)
PAULE VAN PARYS obtint différents Premiers Prix et un Diplôme Supérieur aux Conservatoires Royaux de Gand, Anvers et Bruxelles. Le Gouvernement français lui offrit une bourse d'études pour parfaire sa technique pianistique à Paris. Elle a donné des concerts à travers l´Europe, l´Afrique, le Canada et les Etats-Unis. A plusieurs reprises, elle a réalisé des enregistrements pour la Radio et la Télévision. Des CDs ont été enregistrés en première mondiale, contenant des uvres de François Joseph de Trazegnies, de Luigi Cherubini, de Luigi Boccherini et de André Ernest Modeste Grétry. Grâce à ses recherches sur les compositeurs féminins, un quatrième CD contient les six sonates de Anna Bon di Venezia (1740-1767), et un cinquième, les uvres de Elisabetta de Gambarini (1731-1765), tous deux en première mondiale. "Paule van Parys se montre virtuose accomplie et musicienne sensible. Un Cherubini qui vaut le détour!" (COMPACT) Vita Wilhelm Kemper |